Zdrowy styl życia

Od kilkunastu już lat, we wszelkiego rodzaju mediach, a więc zarówno w telewizji, radiu, prasie, jak i w Internecie, promowany jest zdrowy styl życia. Jego wyznacznikami mają być przede wszystkim regularne uprawianie sportu i ćwiczeń fizycznych, utrzymywanie właściwej wagi ciała, odpowiednia dieta, polegająca na jedzeniu dużej ilości warzyw i owoców, ponadto produktów nieprzetworzonych itp. Zasad zdrowego stylu życia można by tutaj przytoczyć jeszcze więcej, jednak istotna jest także odpowiedź na pytanie, czy rzeczywiście wpływa on na poprawienie naszego stanu zdrowia i wydłużenie długości życia. Oczywiście, stosowanie tych reguł powinno pozytywnie wpłynąć na nasz organizm, zakładając jednak, że stosujemy je z umiarem. Jednak stosują je głównie ludzie młodzi, którzy i tak są zazwyczaj w niezłym stanie zdrowia. Na dodatek, przestrzeganie części reguł zdrowego stylu życia wymaga większych wydatków pieniężnych, a dla ich zdobycia paradoksalnie często trzeba prowadzić właśnie niezdrowy styl życia. Wreszcie, co niemniej ważne, nasza długość życia i podatność na choroby w dużej mierze uzależniona jest od naszych genów. Tak więc ten, kto posiada „złe” geny, może umrzeć stosunkowo szybko, mimo zdrowego stylu życia. Nie należy więc pokładać niezachwianej wiary w to, że przykładowo przebiegnięcie 100 km tygodniowo zapewni nam długie i zdrowe życie.

Jak uzyskać ubezpieczenie zdrowotne ?

Metod na uzyskanie ubezpieczenia zdrowotnego jest kilka. Podstawową jest oczywiście opłacanie składek zdrowotnych, które z założenia płacimy zawsze, będąc zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę, a także na podstawie umowy zlecenia. Część tych składek musimy płacić my sami, wtedy są one potrącane z naszego wynagrodzenia, część z nich opłaca nasz pracodawca. Składki zdrowotne opłacają także przedsiębiorcy oraz osoby, które są rolnikami. Nie ma także przeszkód, aby samodzielnie opłacać dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne. Nie oznacza to jednak bynajmniej, że osoby nie pracujące lub z założenia nie opłacające składek zdrowotnych z tytułu pracy, czyli np. pracujące na podstawie umowy o dzieło, nie mają prawa do bezpłatnej opieki zdrowotnej. Prawo takie z urzędu uzyskują dzieci oraz starsze osoby, uczące się w szkołach średnich i wyższych. Bezpłatnie z usług służby zdrowia mogą także korzystać osoby bezrobotne, jeśli są zarejestrowane w powiatowych urzędach pracy. Istnieje wreszcie możliwość, aby prawo do opieki zdrowotnej uzyskał także małżonek lub inny członek rodziny osoby ubezpieczonej. Powyższe możliwości sprawiają, iż osoby nie mające prawa do bezpłatnej opieki zdrowotnej, stanowią tylko margines polskiego społeczeństwa. Warto też tutaj dodać, iż w warunkach bezpośredniego zagrożenia życia, pogotowie ratunkowe musi udzielić pomocy każdemu, nie pytając go wcześniej, czy jest ubezpieczony.

Rola ubezpieczenia zdrowotnego

Dobry stan zdrowia, obok bliskiej osoby w życiu i posiadania wystarczającej ilości pieniędzy, jest jednym z podstawowych warunków, aby człowiek był szczęśliwy. Można nawet przyjąć, że ważniejszym od tych dwóch wyżej wymienionych, gdyż o ile pieniądze można zdobyć, a także jakoś funkcjonować samemu, to bez dobrego stanu zdrowia życie staje się udręką, nie mówiąc już o tym, że może się ono zakończyć zdecydowanie zbyt szybko. Jednak do utrzymywania dobrego stanu zdrowia niezbędny jest dostęp do profesjonalnej opieki medycznej, trudno bowiem założyć, iż zdołamy przez całe swoje życie egzystować bez poważnych chorób, licząc na żelazne siły swojego organizmu, bądź też leczyć się jedynie za pomocą medycyny alternatywnej. Z uwagi na to, że nie dysponujemy nieograniczonymi środkami pieniężnymi, wskazany jest dostęp do bezpłatnej opieki medycznej. Nie bez powodu mowa jest tutaj o nieograniczonych środkach, bo o ile koszt leczenia pospolitych chorób może być niewielki, to już leczenie poważnych i przewlekłych chorób może pochłonąć bardzo duże środki. Tym samym tylko nieliczni mogą leczyć się całkowicie prywatnie, jednak nawet wówczas prywatna przychodnia może skierować go przykładowo na zabiegi wykonywane tylko w szpitalu, przede wszystkim z powodu braku odpowiednich urządzeń i zbyt dużych kosztów takich zabiegów.

Korzyści z leków generycznych

Pojawienie się leków generycznych oczywiście spotkało się z protestem wielkich firm farmaceutycznych, gdyż ograniczyło ich zyski z wdrażania lekarstw. Nie należy tu jednak zapominać o tym, że istnieje ochrona patentowa danego leku, co umożliwia producentowi czerpanie wyłącznych zysków z jego wytwarzania przez okres co najmniej kilku, a nawet kilkunastu lat. Za to korzyści z wprowadzania leków generycznych jest znacznie więcej. Po pierwsze, umożliwiają one dostęp do stosunkowo tanich kuracji mieszkańcom ubogich kontynentów, jak choćby Afryki i Ameryki Południowej. Dzięki temu nie tylko wielu z nich ratuje swoje życie, ale także zwiększone są szanse na zwalczanie w skali światowej takich groźnych chorób, jak choćby AIDS i malarii. Nie bez znaczenia jest także fakt, iż sprzyja to rozwojowi gospodarczemu wielu krajów, gdyż większa liczba żywych i zdrowych ich mieszkańców, na pewno zwiększy też ich produktywność. Wprowadzanie leków generycznych, wymusza też na producentach leków oryginalnych opracowywanie nowych lekarstw, bardziej skutecznych od dotychczas stosowanych. Uwzględniając powyższe, można sądzić, że stosowanie leków generycznych jest jednym z największych dobrodziejstw, które stały się udziałem krajów biednych i rozwijających się, być może niemal tak ważnym, jak zielona rewolucja.

Stosowanie leków generycznych

Proces wdrażania leków w większości wypadków jest długi, skomplikowany i bardzo kosztowny dla producenta leków. Nic więc dziwnego w tym, że większość leków, zwłaszcza tych, które służą do leczenia rzadkich chorób, jest po prostu zbyt droga dla przeciętnego pacjenta. Oczywiście, część leków jest zużywana bezpośrednio w leczeniu szpitalnym, więc za nie pacjent nie płaci. Inne, podawane w trakcie leczenia domowego, są refundowane, a więc chory pokrywa tylko część ich rzeczywistej ceny. Warto jednak zauważyć, że takie możliwości mają przede wszystkim chorzy z krajów rozwiniętych, czyli przede wszystkich z krajów Europy i Ameryki Północnej. Chorzy na innych kontynentach mają znacznie mniejsze szanse na uzyskanie taniego leku, bądź to wskutek niewydolnej publicznej służby zdrowia lub jej całkowitego braku, bądź też z powodu własnej biedy i braku ubezpieczenia. Takim osobom grozi często śmierć, więc podejmowane są próby ich leczenia za pomocą znacznie tańszych medykamentów, określanych jako leki generyczne. Są to leki o podobnym składzie i ilości substancji czynnej jak leki oryginalne, więc także o podobnej skuteczności działania, ale znacznie tańsze, z powodu mniejszych kosztów wdrożenia do produkcji. Wprowadzenie leków generycznych oczywiście musiało się spotkać z protestem producentów leków, gdyż ogranicza to ich zyski.

Proces wdrażania leków

Na świecie są produkowane setki, a zapewne nawet tysiące różnego rodzaju leków. Ich ilość zależy w dużej mierze od rodzaju choroby, którą zwalczają. Najbardziej pospolite i najczęstsze choroby zwalczają z reguły dziesiątki leków, z kolei te rzadkie, na które chorują w skali światowej zaledwie tysiące, a nie miliony osób, leczone są zazwyczaj zaledwie kilkoma rodzajami leków. Niezależnie jednak od rodzaju choroby, proces wdrażania leku do powszechnej sprzedaży w aptekach jest długi i kosztowny. Kilka lat może potrwać już sam proces opracowania składu substancji czynnej leku, jego proporcji z innymi substancjami, czyli ogólnie tego, z czego składa się dany lek. Dalej należy zbadać jego oddziaływanie na ludzi, często jeszcze poprzedzone badaniami na zwierzętach. Procedura testów klinicznych może także więc potrwać dość długo, a po niej niezbędne jest oczekiwanie na dopuszczenie tego specyfiku do obiegu przez Światową Organizację Zdrowia. Po zgodzie tej organizacji, warto także uzyskać zgody jej odpowiedników w poszczególnych krajach, aby jego stosowanie miało jak najszerszy zasięg. Wskazane jest także uzyskanie możliwości refundacji leku, zwłaszcza gdy jest on stosunkowo drogi, gdyż zwiększa to liczbę potencjalnych nabywców leku. Jak więc widać, wdrożenie danego leku jest procesem drogim i kosztownym.

Dlaczego warto czytać ulotkę ?

Każde opakowanie lekarstw zawiera, a przynajmniej powinno zawierać ulotkę. Treścią ulotki jest zazwyczaj dość długi tekst, zawierający opis leku, jego działanie, zalecane stosowanie leku, a także przeciwwskazania ku jego zażywaniu. Wydawać by się mogło, że czytanie tej ulotki jest zbędne, przynajmniej w sytuacji, kiedy jest on zapisany przez lekarza. Lekarze bowiem zazwyczaj wypisują na receptach nie tylko nazwę leku, lecz także jego dawkowanie. W związku z tym wystarczy się dostosować do zaleceń lekarza, a już otrzymujemy gwarancję wyleczenia. W rzeczywistości jednak sprawa nie wygląda tak prosto. Czasem możemy po prostu zapomnieć, w jaki sposób powinniśmy dawkować lek i wtedy właśnie przeczytanie ulotki będzie niezbędne. Nie mniej ważne jest jednak zaznajomienie się z przeciwwskazaniami co do stosowania leku. Lekarz bowiem, zapisując ten właśnie specyfik, może nie mieć pełnej wiedzy na temat, jakie inne leki aktualnie zażywamy, a niektóre z nich mogą wywoływać niepożądane skutki uboczne, działając razem z danym lekiem. Możliwa jest także przykładowo taka sytuacja, iż dany lek wywołuje nadmierne uspokojenie, w związku z czym nie powinien być stosowany przez kierowców. Z podobnych powodów, powinniśmy zawsze przed zażyciem określonego leku, przeczytać dołączoną do niego ulotkę. Pozwoli nam to szybciej wrócić do zdrowia, a niekiedy także uchroni przed groźnymi sytuacjami.

Skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą

Są wśród nas oczywiście tacy, którzy oglądają telewizję bardzo krótko lub wręcz wcale, po części z własnego wyboru, a znacznie częściej z powodu braku czasu. Jest jednak wiele osób, zwłaszcza starszych, które dysponują dość dużą ilością wolnego czasu i wykorzystują go, właśnie oglądając telewizję. Chcąc nie chcąc, muszą one również obserwować reklamy, w tym także reklamy lekarstw. Na zakończenie takiej reklamy, niezależnie od jej formy, pojawia się formułka „Przed spożywaniem leku, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą”. Jest ona zazwyczaj częścią dłuższej informacji, której zadaniem jest ochrona pacjenta przed negatywnymi skutkami zażywania danego leku. Trzeba bowiem zauważyć, iż nie każdy spośród nich może oddziaływać na daną osobę dokładnie tak samo. Oczywiście, każdy lek przed dopuszczeniem do użycia przechodzi badania kliniczne i jest testowany najpierw na zwierzętach, a później na ochotnikach – ludziach. Te właśnie testy mają za zadanie dać odpowiedź na to, jakie są jego oddziaływania. Jednak dana osoba może znajdować się w odmiennej kondycji psychofizycznej, niż uczestnicy testów, może także zażywać inne lekarstwa, których stosowanie wraz z danym specyfikiem może dać niepożądane objawy. Wszystko to sprawia, iż rzeczywiście należy postępować ostrożnie ze stosowaniem lekarstw, których nie zapisał nam lekarz.

Lekarstwa bez recepty

Znaczną część sprzedawanych w Polsce lekarstw, stanowią preparaty, do których zakupu nie jest wymagana recepta. Takie zjawisko ma swoje uzasadnienie, jednak nie można uznać je za korzystne. Mianowicie powszechna dostępność lekarstw, które pomagają leczyć stosunkowo niegroźne schorzenia, typu przeziębienia czy bólu głowy, ułatwia osiągnięcie dobrego stanu psychicznego i fizycznego. Uzyskanie recepty wymaga bowiem wizyty u lekarza, co nie zawsze jest w danej sytuacji łatwe, a zawsze czasochłonne. Ponadto w porze nocnej możliwe byłoby skorzystanie jedynie z usług pogotowia. Trzeba jednak pamiętać o tym, że nie zawsze stosunkowo powszechne i niegroźne objawy chorób, jak np. ból głowy, zwiastują niegroźne schorzenia. Niekiedy może być to bowiem zwiastun poważnej choroby, który bywa bagatelizowany, po części właśnie z powodu możliwości łatwego uśmierzenia tych objawów. Powszechna dostępność lekarstw niesie także inne zagrożenie. Otóż z pewnością nie wszyscy, którzy ich używają, czytają dołączone do opakowań ulotki, które zawierają zalecenia co do ich stosowania. Nieprzestrzeganie tych zaleceń może zaś spowodować wiele różnych negatywnych skutków, w postaci przedawkowania lekarstw, pojawienia się groźnych dla zdrowia lub życia skutków ubocznych, jak również niekorzystnych oddziaływań z innymi lekarstwami, zażywanymi jednocześnie.

Konkurencja między aptekami

Dla gospodarki rynkowej charakterystyczne jest występowanie konkurencji między przedsiębiorstwami, które oferują podobne produkty o zbliżonej funkcjonalności. Lekarstwa, mimo pełnionej przez nie szczególnej roli, polegającej na ratowaniu zdrowia, a często nawet ludzkiego życia, również podlegają regułom gospodarki rynkowej. Tak więc obecnie, przy istnieniu dużej, a niekiedy nawet zbyt dużej w danym rejonie, ilości aptek, istnieje silna konkurencja między nimi. Tym samym właściciele aptek muszą czynić wszelkie starania, aby zdobyć jak największą ilość klientów. Nie jest to łatwe, gdyż należy znaleźć złoty środek między przyciągnięciem jak największej liczby klientów, zwłaszcza stałych, a osiąganiem zysków ze sprzedaży leków. Te nie mogą być bowiem zbyt wielkie, gdyż większość klientów aptek stanowią ludzie niezamożni. Z uwagi na to, że trudno jednoznacznie zweryfikować jakość leków z powodu podobnego ich składu chemicznego oraz podobnej skuteczności działania, podstawowym elementem lekarstwa, na które są wrażliwi jego konsumenci, jest ich cena. Z tego też właśnie powodu, apteki powszechnie stosuje się promocje, polegające przykładowo na drastycznej obniżce ceny niektórych lekarstw, oferowanych za przysłowiową złotówkę. Ważna jest też jakość obsługi, przejawiająca się przykładowo w dokładnym objaśnianiu dozowania lekarstw.